Silwinger Tunnel
Wstęp
Tunel Silwinger to nieczynny tunel kolejowy o długości 1715 metrów, zlokalizowany w Niemczech, w regionie Saara. Znajduje się na nieczynnej linii kolejowej łączącej Merzig w Niemczech z Budange i Bettelainville we Francji. Pomimo że nie pełni już funkcji transportowych, jego historia jest bogata i pełna interesujących wydarzeń, które odzwierciedlają szersze konteksty historyczne, polityczne i społeczne tego regionu.
Historia budowy tunelu
Budowa linii kolejowej z Merzig do Bettelainville miała istotne znaczenie strategiczne dla Niemiec, szczególnie w kontekście rozwoju infrastruktury transportowej na terenach Alzacji-Lotaryngii. W ramach programu budowy kolei w tym regionie, zatwierdzonego przez niemiecką Dyrekcję Generalną w Strasburgu, prace nad linią rozpoczęły się w 1908 roku. Budowa tunelu Silwinger zainaugurowana została 24 czerwca 1910 roku przez przedsiębiorstwo budowlane z Saarbrücken. Po kilku latach intensywnej pracy, w 1917 roku tunel został oficjalnie ukończony.
Budowa była jednak utrudniona przez różne czynniki, w tym I wojnę światową. W marcu 1915 roku do pracy przy rozbudowie linii zaangażowano około stu rosyjskich jeńców wojennych. Ich obecność w regionie była częścią szerokiego wysiłku wojennego Niemiec, który obejmował mobilizację zasobów ludzkich do prac infrastrukturalnych.
Po wojnie i zmiany właścicielskie
Po zakończeniu I wojny światowej Francja przejęła kontrolę nad linią i utworzyła jednostkę Chemins de fer d´Alsace et de Lorraine, która zarządzała zarówno odcinkiem na terytorium Francji, jak i fragmentem znajdującym się w Niemczech. Ekspansja francuskiej sieci kolejowej na tym obszarze była istotna dla transportu towarów i pasażerów między oboma krajami.
Sytuacja uległa zmianie po ponownym włączeniu regionu Saary do III Rzeszy Niemieckiej w 1936 roku, co wywołało napięcia graniczne z Francją. Odcinek tunelu mierzący 621 metrów znajdował się pod terytorium Francji, co stało się przedmiotem sporów. W grudniu tego samego roku dwa portale tunelowe po stronie niemieckiej zostały zamurowane, a trasa została skrócona do przystanku Silwingen.
II wojna światowa i jej skutki
Tuż po wybuchu II wojny światowej, 3 września 1939 roku, niemieccy pionierzy wysadzili most nad Saarą pod Merzig, co spowodowało całkowite zamknięcie trasy między Merzig a Waldwisse. Z tego powodu tunel Silwinger przestał być używany do transportu kolejowego. Dopiero po zakończeniu kampanii francuskiej w październiku 1941 roku wznowiono częściowy ruch pociągów na trasie między Mondorf a Bettelainville.
Jednak sytuacja uległa pogorszeniu, gdy 17 listopada 1944 roku linia została przerwana poprzez wysadzenie trójłukowego betonowego mostu w pobliżu południowego portalu tunelu. Dalsze działania wojenne doprowadziły do zniszczenia siedmiu innych mostów na trasie przez niemieckie wojska podczas ich odwrotu. Po wojnie amerykańskie siły zbrojne oczyściły trasę z gruzu i przeprowadziły jej prowizoryczny remont dla ruchu zaopatrzeniowego.
Okres powojenny i stan obecny
Po wojnie ruch pasażerski pomiędzy Waldwisse a Hombourg-Budange był kontynuowany aż do 5 maja 1948 roku, kiedy to został całkowicie wstrzymany. Lata późniejsze przyniosły dalsze zmiany – linia kolejowa została zwrócona lub sprzedana poszczególnym gminom. W 1967 roku zdemontowano ostatnie torowiska, co oznaczało definitywne zamknięcie tunelu dla ruchu kolejowego.
W 2007 roku przy północno-wschodnim porcie tunelu zainstalowano bramę mającą na celu uniemożliwienie dostępu osobom postronnym. Mimo że tunel nie jest eksploatowany, jego pozostałości są nadal widoczne, a nad tunelem znajduje się komin wentylacyjny położony w lesie. Pojawiły się także niepotwierdzone informacje o wykorzystywaniu tunelu przez niemieckich żołnierzy pod koniec II wojny światowej do transportowania zrabowanych dóbr oraz o tragicznych wydarzeniach związanych z cywilami ukrywającymi się wewnątrz tunelu.
Znaczenie tunelu Silwinger
Tunel Silwinger jest nie tylko świadectwem inżynieryjnych osiągnięć swojego czasu, ale także symbolizuje burzliwe losy regionu Saary na przestrzeni XX wieku. Jego historia ilustruje zmiany polityczne i społeczne, jakie miały miejsce w Europie oraz skomplikowane relacje między Niemcami a Francją. Mimo że obecnie jest nieczynny, nadal przyciąga uwagę badaczy i miłośników historii kolejnictwa.
Jako własność Deutsche Bahn pozostaje on częścią dziedzictwa kolejowego Niemiec i może być źródłem wiedzy dla przyszłych pokoleń zainteresowanych historią transportu oraz wpływem wydarzeń historycznych na rozwój infrastruktury.
Zakończenie
Tunel Silwinger stanowi fascynujący element historii kolei w Europie oraz świadectwo zmian geopolitycznych XX wieku. Jego budowa miała miejsce w czasach intensywnej mobilizacji zasobów ludzkich i materiałowych związanych z pierwszą wojną światową oraz późniejszymi konfliktami. Obecnie jego nieczynna forma przypomina o trudnych losach regionu Saary oraz o wpływie historii na codzienne życie mieszkańców tego obszaru. Choć jego przeznaczenie uległo zmianie, pozostaje on symbolem technicznego postępu i burzliwych dziejów Europy.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).