Mikołaj Niedźwiedzki
Mikołaj Niedźwiedzki – Kompozytor, Muzykolog i Poeta
Mikołaj Niedźwiedzki, urodzony 29 listopada (11 grudnia) 1893 roku w Kijowie, to postać, której życie i twórczość są nierozerwalnie związane z polskim światem muzycznym oraz literackim. Jako kompozytor, muzykolog i poeta, Niedźwiedzki pozostawił po sobie znaczący ślad, zarówno w Polsce, jak i na emigracji. Jego przyjaźń z Jarosławem Iwaszkiewiczem oraz działalność pedagogiczna w różnych krajach świadczą o jego zaangażowaniu w rozwój kultury muzycznej.
Wczesne życie i edukacja
Niedźwiedzki był synem Franciszka Niedźwiedzkiego, właściciela sklepu w Kijowie, oraz Niemki Urban. Młode lata spędził w Kijowie, gdzie uczęszczał do lokalnego liceum (gimnazjum) nr 4. To tam w 1909 roku poznał Jarosława Iwaszkiewicza, co miało kluczowy wpływ na jego późniejsze życie. Jednakże osobiste tragedie nie ominęły młodego Mikołaja; w 1910 roku, z powodu zawodu miłosnego, porzucił szkołę. W trakcie rewolucji październikowej stracił większość swoich bliskich z rodziny z powodu głodu i wycieńczenia.
Działalność pedagogiczna i artystyczna
Po zakończeniu I wojny światowej Niedźwiedzki rozpoczął pracę jako nauczyciel muzyki. W latach 1920–1922 prowadził zajęcia w szkole muzycznej oraz pracował jako nauczyciel w zawodowych szkołach kolejowych. W tym okresie dorabiał również jako stróż leśny. Jego pasja do muzyki doprowadziła go do ukończenia Muzycznego Instytutu im. Łysenka w 1927 roku, gdzie zdobył kwalifikacje jako kompozytor.
W latach 1932–1936 Niedźwiedzki pełnił funkcję kierownika kompozycji na uczelni muzycznej w Aszchabadzie w Turkmenistanie. Po powrocie do Ukrainy został docentem i dziekanem wydziału kompozycji w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Kijowie, gdzie uzyskał tytuł profesora. Jego działalność pedagogiczna była na tyle znacząca, że wpłynęła na rozwój wielu przyszłych artystów.
Emigracja i życie za granicą
W wyniku II wojny światowej Niedźwiedzki został wywieziony do Niemiec. Po wojnie osiedlił się w Bawarii, a dokładniej w Deggendorfie, gdzie spędził sześć lat udzielając prywatnych lekcji muzycznych. Następnie przeniósł się do Maroka, gdzie mieszkał przez kolejne sześć lat. W październiku 1958 roku Niedźwiedzki osiedlił się w Waszyngtonie, gdzie przez wiele lat pracował jako profesor muzyki w Ukrainian Music Institute w Nowym Jorku.
Przyjaźń z Jarosławem Iwaszkiewiczem
Jednym z najważniejszych aspektów życia Niedźwiedzkiego była jego bliska przyjaźń z Jarosławem Iwaszkiewiczem. W swoich wspomnieniach Iwaszkiewicz poświęcił Mikołajowi odrębny rozdział, wskazując go jako jednego z najbliższych przyjaciół oraz osobę, która miała ogromny wpływ na jego rozwój intelektualny i artystyczny. Wspólnie stworzyli sonatę f-moll w 1911 roku oraz pracowali nad nieukończoną operą.
Ich związki artystyczne były głębokie; prowadzili nieformalną grupę poetycko-filozoficzną oraz napisali kilka komedii. Niedźwiedzki miał wpływ na twórczość Iwaszkiewicza, który dedykował mu swój wiersz „Quattrocento” z 1910 roku. Ich przyjaźń przetrwała aż do śmierci Niedźwiedzkiego, co świadczy o silnej więzi między tymi dwoma artystami.
Twórczość literacka i muzyczna
Oprócz działalności pedagogicznej i kompozytorskiej, Niedźwiedzki był także poetą. Z jego twórczości opublikowano niewiele utworów, jednak jeden z sonetów – „Jesień” (sonet XXIX) – znalazł się w książce Jarosława Iwaszkiewicza „Książka moich wspomnień”. Wiele innych jego wierszy oraz kompozycji zachowało się w rękopisach przechowywanych w Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku.
Niedźwiedzki pisał pieśni do słów utworów Iwaszkiewicza i Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, co podkreśla jego znaczenie jako artysty zaangażowanego w życie literackie swojego czasu. Jego utwory często odzwierciedlają emocje i doświadczenia związane z trudnymi czasami historycznymi oraz osobistymi tragediami.
Zakończenie
Mikołaj Niedźwiedzki to postać niezwykle barwna, której życie jest przykładem pasji do sztuki oraz determinacji wobec przeciwności losu. Jego działalność jako kompozytora, pedagoga i poety miała istotny wpływ na rozwój polskiej kultury muzycznej oraz literackiej XX wieku. Przyjaźń z Jarosławem Iwaszkiewiczem oraz jego wkład w edukację młodych artystów pozostaną na zawsze zapisane w historii polskiej kultury. Niedźwiedzki jest symbolem twórczej odwagi oraz siły przetrwania sztuki nawet w najtrudniejszych okolicznościach.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).