Henri d’Artois

Wstęp

Henri d’Artois, znany również jako Henryk V, to postać, która zajmuje ważne miejsce w historii Francji. Urodził się 29 września 1820 roku w Tuilerie w Paryżu jako wnuk króla Karola X i syn Karola Ferdynanda d’Artois. Mimo że jego życie było naznaczone politycznymi zawirowaniami, a jego pretensje do tronu nigdy nie zostały zrealizowane, Henri d’Artois stał się symbolem legitymizmu i tradycji monarchicznych we Francji. W artykule przyjrzymy się jego życiu, rodzinie oraz wpływowi, jaki wywarł na historię francuskiej monarchii.

Rodzina Henri d’Artois

Henri d’Artois był pogrobowcem, co oznacza, że urodził się po śmierci swojego ojca. Jego ojciec, Karol, książę de Berry, został zamordowany siedem miesięcy przed narodzinami Henryka. Matką księcia była księżniczka sycylijska Karolina Ferdynanda, co ostatecznie przyczyniło się do skomplikowanej genealogii rodziny królewskiej.

W listopadzie 1846 roku Henri poślubił Marię Teresę d’Austria-Este, arcyksiężniczkę Austrii. Maria Teresa była córką Franciszka IV, księcia Modeny oraz księżniczki Marii Beatrycze Sabaudzkiej. Mimo że ich małżeństwo było uznawane za ważne w kontekście europejskich sojuszy dynastii, para nie doczekała się potomstwa. Ta bezdzietność miała istotne znaczenie dla przyszłości roszczeń dynastycznych Henri d’Artois.

Życiorys i proklamacja królewska

W wyniku rewolucji lipcowej w 1830 roku Henri d’Artois został proklamowany królem Francji pod imieniem Henryk V. Jego dziadek, Karol X, oraz ojciec, Ludwik XIX, abdykowali na rzecz młodego Henryka. Jednakże w praktyce nie objął on tronu; władza została przejęta przez Ludwika Filipa z linii orleańskiej Burbonów. Mimo tego część monarchistów uważała Chamborda za prawowitego króla Francji.

W 1873 roku po upadku II Cesarstwa tron francuski ponownie stał się tematem dyskusji. Prezydent Patrice de Mac-Mahon, który był legitymistą, przygotował obwołanie Chamborda królem poprzez proklamację Senatu. Jednak Henri d’Artois odmówił panowania pod rewolucyjną trójkolorową flagą, żądając powrotu do białego sztandaru z liliami. Jego stanowisko doprowadziło do utrwalenia Trzeciej Republiki oraz rozłamu w szeregach legitymistów.

Legitymizm i wpływ na historię Francji

Pojęcie „króla z prawa”, z którym związany był Henri d’Artois, odnosi się do legitymistycznego przekonania, że korona Francji jest niedysponowalna. To oznacza, że następca tronu staje się królem automatycznie po śmierci poprzednika i nie może abdykować ani odmówić przyjęcia korony. Dlatego też wszelkie ceremonie urzędowe lub religijne były jedynie potwierdzeniem już zaistniałego faktu.

Henri d’Artois był postrzegany jako symbol odradzającej się monarchii we Francji przez wielu zwolenników tradycyjnych wartości i legitymizmu. Jego decyzja o odrzuceniu trójkolorowej flagi miała głęboki wpływ na dalszy rozwój polityczny kraju. Po jego śmierci w 1883 roku nastąpił rozłam wśród legitymistów; część przyłączyła się do orleańczyków, podczas gdy inni uznali najstarszego z Burbonów hiszpańskich za legalnego pretendenta do tronu.

Ostatnie lata życia i dziedzictwo

Henri d’Artois zmarł 24 sierpnia 1883 roku w zamku Frohsdorf w Dolnej Austrii. Jego życie zakończyło się bezdzietnie, co sprawiło, że kwestie sukcesji stały się bardziej skomplikowane. Przed śmiercią pogodził się z książętami z linii orleańskiej, którzy przejęli roszczenia do tronu pomimo braku praw dynastycznych.

Henryk V za swojego następcę uważał Jana hrabiego de Montizón z linii hiszpańskiej Burbonów. Po jego śmierci legitymiści podzielili się na różne frakcje; obecnym pretendentem legitymistycznym jest Louis Alphonse de Bourbon jako Ludwik XX, natomiast orleańskim pretendenta był Henri d’Orléans jako Henryk VII aż do swojej śmierci w 2019 roku.

Zakończenie

Henri d’Artois pozostaje istotną postacią w historii francuskiej monarchii i jej tradycji legitymistycznej. Pomimo tego, że nigdy nie objął rzeczywistej władzy królewskiej, jego postawa oraz przekonania dotyczące korony miały wpływ na losy wielu pokoleń Francuzów i kształtowały dyskusje dotyczące monarchii przez dziesięciolecia po jego śmierci. Dziś jest wspominany jako symbol minionej epoki oraz jako przykład trudności związanych z zachowaniem tradycji monarchicznych w zmieniającym się świecie politycznym.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).