Amidyzm
Wstęp
Amidyzm to jeden z najważniejszych nurtów japońskiego buddyzmu, który wywodzi się z tradycji Szkoły Czystej Krainy. Jego korzenie sięgają VII wieku, kiedy to wiara w Amitabhę, japońskiego buddę, zaczęła zyskiwać na popularności w Japonii. Amidyzm, choć często utożsamiany z kultem Amitabhy, stanowi odrębne i ważne zjawisko w historii buddyzmu, które ma wpływ na życie duchowe wielu Japończyków do dzisiaj. W niniejszym artykule przyjrzymy się historii amidyzmu, jego głównym postaciom oraz jego wpływowi na japońskie społeczeństwo.
Historia amidyzmu w Japonii
Szkoła Czystej Krainy, z której wyłonił się amidyzm, pojawiła się w Japonii w VII wieku. Pomimo że nie uzyskała od razu statusu odrębnej sekty, jej nauki dotyczące wiary w Czystą Krainę oraz praktyka nembutsu (recytacja imienia Amidy) były akceptowane przez wiele innych szkół buddyjskich. Wczesnym przedstawicielem amidyzmu był mnich Kūya, który żył w X wieku i znany był z szerzenia idei miłosierdzia Amidy oraz zbawczych mocy recytacji nembutsu. Jego działalność miała kluczowe znaczenie dla popularyzacji tej praktyki wśród prostych ludzi.
Rozwój nauk amidystycznych
Wśród pierwszych myślicieli amidystycznych można wymienić Genshina, kapłana ze szkoły tendai, który w swoim dziele „Ōjōyōshū” przedstawił teoretyczne podstawy wiary w Czystą Krainę. Genshin podkreślał znaczenie miłosierdzia Amidy oraz zbawienia poprzez recytację nembutsu. Jego prace stały się fundamentem dla późniejszych nauk amidystycznych.
Kolejną istotną postacią był Ryōnin, który żył w XII wieku. Uważał on, że recytacja nembutsu przynosi korzyści nie tylko praktykującym, ale całej ludzkości. To właśnie on zapoczątkował powstanie pierwszej odrębnej szkoły amidyzmu – yūzū nembutsu. Choć ta szkoła nie zdobyła tylu zwolenników co inne sekty Czystej Krainy, jej dziedzictwo jest zauważalne do dzisiaj.
Hōnen i powstanie Jōdo-shū
Najważniejszą postacią w historii amidyzmu jest Hōnen, który żył w XII wieku i jest uważany za założyciela szkoły Jōdo-shū. Hōnen początkowo studiował w szkole tendai, ale z czasem doszedł do wniosku, że tradycyjne metody osiągania oświecenia są nieskuteczne w obliczu nadchodzącego upadku Dharmy (mappō). Wierzył, że jedynym sposobem na zbawienie jest całkowite zdanie się na miłosierdzie Amidy. Dzięki swojej charyzmie i naukom Hōnen przyciągnął wielu zwolenników i ustanowił wspólnotę opartą na zasadach egalitaryzmu.
Shinran: kontynuacja nauk Hōnena
Uczeń Hōnena, Shinran, jeszcze bardziej rozwijał i zmieniał jego nauki. W przeciwieństwie do swojego nauczyciela uznał on recytację nembutsu za wyraz wdzięczności za zbawienie udzielane przez Amidę, a nie jako środek do jego osiągnięcia. Shinran uprościł również buddyjskie pojęcie Trzech skarbów (Buddę, Dharmę i Sanghę) do jednego – Pierwotnego Przyrzeczenia Amidy. W jego wspólnocie nie było rozróżnienia między świeckimi a mnichami; sam Shinran prowadził życie rodzinne.
Ippena i Ji-shū
Innym znaczącym przedstawicielem amidyzmu był Ippen, który żył pod koniec XIII wieku. Kładł on szczególny nacisk na regularne powtarzanie nembutsu jako kluczowego elementu praktyki religijnej. Jego następcy utworzyli tzw. „szkołę godzinową” (Ji-shū), której celem było recytowanie nembutsu co godzinę. Ippen stał się symbolem pobożności i oddania wśród wyznawców amidyzmu.
Prześladowania i rozwój amidyzmu
Mimo że Hōnen i Shinran zostali potępieni przez konserwatywny kler buddyjski i wygnani z Kioto, ich nauki nie tylko przetrwały, ale także rozprzestrzeniły się wśród ludu oraz wyższych warstw społecznych. Amidyzm zdobywał coraz większą popularność dzięki wsparciu takich postaci jak siogun Yoshimasa Ashikaga oraz współpracy z ruchami egalitarnymi jak Ikkō-ikki. Szkoła Jōdo-shinshū osiągnęła szczyt znaczenia pod przewodnictwem Rennyo, ósmego patriarchy tej wspólnoty.
Amidyzm we współczesnej Japonii
Dzięki swojej elastyczności i zdolności do adaptacji amidyzm przetrwał różnorodne zmiany polityczne oraz społeczne w Japonii. Nawet podczas restrykcyjnej polityki Tokugawów wobec buddyzmu, szkoły amidystyczne zachowały swoje przywileje i kontynuowały działalność religijną, co doprowadziło do ich wzrostu popularności.
Obecnie amidyzm stanowi najliczniejszy odłam japońskiego buddyzmu. Jego nauki są nadal aktualne i cieszą się zainteresowaniem zarówno tradycyjnych wyznawców, jak i nowych adeptów duchowości. Praktyka recytacji nembutsu pozostaje centralnym elementem życia religijnego wielu ludzi w Japonii.
Zakończenie
Amidyzm jako nurt buddyzmu japońskiego odegrał kl
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).