155 Rezerwowa Dywizja Pancerna (III Rzesza)

155 Rezerwowa Dywizja Pancerna (III Rzesza)

155 Rezerwowa Dywizja Pancerna, znana w języku niemieckim jako 155. Reserve-Panzer-Division, była jednostką wojskową III Rzeszy, która miała swoje miejsce w historii II wojny światowej jako rezerwowa dywizja pancerna. Powstała w 1939 roku, a jej historia, struktura i losy odzwierciedlają zmieniające się potrzeby i wyzwania, z jakimi borykały się niemieckie siły zbrojne w tym okresie. W artykule tym przyjrzymy się bardziej szczegółowo genezie i rozwojowi tej jednostki, jej dowódcom oraz składom, które zmieniały się w trakcie trwania wojny.

Historia powstania i reorganizacji

Dywizja została utworzona 26 sierpnia 1939 roku jako V Komendantura Oddziałów Zapasowych (Kommandeur der Ersatztruppen V) w Ulm. Wkrótce po swoim powstaniu, bo już 9 maja 1939 roku, przemianowano ją na 155 Dywizję Zapasową (Division Nr. 155). Ta zmiana nazwy była wskazówką dla planowanej reorganizacji jednostki oraz jej przyszłych zadań związanych z uzupełnianiem i szkoleniem żołnierzy.

W dniu 12 maja 1942 roku dywizja przeszła kolejną reorganizację, podczas której została przystosowana do nadzorowania jednostek szybkich, co zaowocowało utworzeniem 155 Zmechanizowanej Dywizji Zapasowej (Division (motorisiert) Nr. 155). Nowa struktura miała na celu lepsze dostosowanie do potrzeb frontowych, jednak była to tylko jedna z wielu zmian, które miały miejsce w ciągu jej krótkiego istnienia.

5 kwietnia 1943 roku jednostka została ponownie przemianowana na 155 Zapasową Dywizję Pancerną i przeniesiona do północno-wschodniej Francji. Następnie, 1 sierpnia tego samego roku, otrzymała nazwę 155 Rezerwowa Dywizja Pancerna. Warto zauważyć, że mimo przynależności do elitarnej kategorii dywizji pancernych, jednostka ta była stosunkowo słaba. Dysponowała jedynie około 60 czołgami PzKpfw III i IV. Co więcej, najlepiej wyszkoleni żołnierze zostali wcześniej przydzieleni do jednostek liniowych, co znacząco osłabiło potencjał bojowy dywizji.

Dowódcy dywizji

Dowództwo nad dywizją sprawowali różni generałowie przez całe jej istnienie. Pierwszym dowódcą był generał porucznik Otto Tscherning, który objął stanowisko od momentu powstania jednostki, tj. od 26 sierpnia 1939 roku. Jego kadencja trwała do maja 1942 roku, kiedy to dowództwo przejął generał porucznik Franz Landgraf. Po nim stanowisko to objął generał major Max Fremerey od października 1942 roku.

W końcu dowództwo przejął generał major Kurt von Jesser od 24 sierpnia 1943 roku. Każdy z tych dowódców miał swoje wyzwania związane z organizacją i prowadzeniem działań tej słabej jednostki w trudnych warunkach wojennych. Stawili czoła nie tylko problemom logistycznym i brakom w zaopatrzeniu, ale także konieczności adaptacji do szybko zmieniającej się sytuacji na froncie.

Skład dywizji

W miarę upływu lat skład dywizji ulegał znacznym zmianom. W roku 1941 jednostka składała się z kilku zapasowych pułków piechoty: 25., 35. oraz 215., a także z zapasowego pułku artylerii oraz batalionów kawalerii i inżynieryjnych. W tym czasie brakowało jednak pancernej siły ognia oraz wyspecjalizowanych jednostek niezbędnych do działania na froncie.

Kiedy nastał rok 1942, w składzie dywizji pojawiły się nowe elementy takie jak: 7. zapasowy batalion pancerny oraz pułki grenadierów pancernych i zmotoryzowanych. Te zmiany miały na celu zwiększenie mobilności oraz zdolności bojowych dywizji, chociaż ich efektywność była ograniczona przez brak odpowiednich zasobów i dobrze wyszkolonych żołnierzy.

W roku 1943 skład dywizji nadal ewoluował. Do jej struktury włączono m.in.: rezerwowy batalion pancerny, pułki grenadierów pancernych oraz inne jednostki wsparcia artyleryjskiego i inżynieryjnego. Przykładami są tu: 7. rezerwowy batalion przeciwpancerny czy też pancerna kompania łączności. Mimo to ogólna kondycja dywizji pozostawała niepokojąca – brakowało sprzętu oraz odpowiedniej liczby wyspecjalizowanych żołnierzy.

Losy dywizji podczas II wojny światowej

155 Rezerwowa Dywizja Pancerna nie odegrała istotnej roli na polu bitwy ze względu na swoje ograniczenia zarówno w zakresie liczby czołgów, jak i jakości szkolenia żołnierzy. W maju 1944 roku dywizja została ostatecznie wchłonięta przez znacznie silniejszą 9 Dywizję Pancerną. To połączenie było wynikiem rosnącego zapotrzebowania na silniejsze jednostki bojowe na froncie zachodnim oraz konieczności konsolidacji sił osi.

Ostatecznie losy tej dywizji ilustrują problemy z jakimi borykały się niemieckie siły zbrojne pod koniec II wojny światowej – coraz większe braki materiałowe oraz trudności w mobilizacji odpowiednich sił bojowych były widoczne na każdym kroku.

Zakończenie

155 Rezerwowa Dywizja Pancerna jest przykładem ewolucji niemieckich jednostek wojskowych podczas II wojny światowej oraz wyzwań związanych z utrzymywaniem efektywnej struktury armii w obliczu narastających kryzysów militarnych i logistycznych. Mimo że nie odegrała ona kluczowej roli na polu bitwy ani nie wyróżniała się

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).